«Ferrparajsa»

Pa pikë pezmi vdes qysh nesër,
po fundja fatit pse t’ia prish?
Pushtoma shpirtin, verë e vjetër,
më lidh me pranga perëndish.

Shkëlqen parajsa përmatanë,
s’ka ferr e terr e tmerr pa fre,
se nga të gjithë që shkuan e vanë
asnjë s’u kthye prapë mbi dhe.

Por çfarë mërzie e përzishme
rrafshirë e botës n’amëshim!
Pa pabesi të befasishme,
pa një përplasje, një tundim.

M’u ndiz në deje zjarr i parë,
me prush e afsh më përkëdhel.
Një mijë demonë ta heqin zvarrë,
i zmbraps ky dufi yt rebel!

Me yjet flet kur pret vetëm
në ferrparajsa gjithësish.
Plugoma shpirtin, verë e vjetër,
të thyej pranga perëndish.

Xhevahir SPAHIU

«Tears, Idle Tears»

Tears, idle tears, I know not what they mean,
Tears from the depth of some divine despair
Rise in the heart, and gather to the eyes,
In looking on the happy autumn-fields,
And thinking of the days that are no more.

Fresh as the first beam glittering on a sail,
That brings our friends up from the underworld,
Sad as the last which reddens over one
That sinks with all we love below the verge;
So sad, so fresh, the days that are no more.

Ah, sad and strange as in dark summer dawns
The earliest pipe of half-awaken'd birds
To dying ears, when unto dying eyes
The casement slowly grows a glimmering square;
So sad, so strange, the days that are no more.

Dear as remembered kisses after death,
And sweet as those by hopeless fancy feign'd
On lips that are for others; deep as love,
Deep as first love, and wild with all regret;
O Death in Life, the days that are no more!

Alfred, Lord TENNYSON

«Shembja e një nate dashurie»

Ktheva kokën, mbajta hapat:
binin tjegullat, binin trarët,
binte qielli i një nate dashurie.
Atje mbi papafingo, pranë yjeve e pata puthur,
shemben yjet tani, bëhen pluhur.
Dritare s’ka, ka sy të zgavërt,
s’ka mure me plasaritje të etshme,
skelete fjalësh në gjysmerrësirë,
skelete ëndrrash, premtimesh të nesërme.
Ngrihet tymi si një mjegull e bardhë,
një grusht eshtrash të një nate gërmadhë.
Në cep te rrënimit
dy burra po pinë qetë-qetë cigare.
Ej, ju atje! Nuk dëgjoni si ulërijnë brenda meje xhindet,
edhe pak e llava do të dalë jashtë meje si tek vullkanet.
Mos u kthe në kujtim, i thashë
mos u kthe në harrim, më tha;
botës i falëm një natë dashurie
dhe kjo s’është pak.
Një natë. Dhe çfarë nate!
Dora mbi sup,
hëna mbi mal,
qielli i kaltër i botës mbi krye…
Mbajeni, mbajeni!
Ajo po bie… po bie….
Dhe ishte një natë e paemër,
siç ishin të paemërt yjet.
Kini mëshirë, mos e shembni atë natë!
Është rënkimi im apo klithma e saj?
Kini mëshirë, kini mëshirë!
Ajo ishte një natë dashurie
që kurrë s’duhej të kish gdhirë.
Kini mëshirë,
në mos, po atje nën gurë,
nën peshën e natës së shembur do të shembem,
i vrarë jo nga urrejtja, po nga dashuria,
që, përjetësisht quhet dhembje…

Xhevahir SPAHIU

«Man and Time»

A black cloud circles over the world

black like me

A rabid dog by the door beneath barks at night

rabid like me

A snake slithers along the hanging road

a snake like me

People gone crackers pass along trails

crackers like me

Whores sway on corners of streets

sway like me

Beggars howl like animals in caves

in caves like me

Monkeys jump in forests and jungles

monkeyishly like me

The insane world lives amidst dances and bullets

insane like me

Terrified is man at the birth of the superhuman

terrified me, too

At the death of the superhuman the unfortunate take heart

I take heart, too

Dritëro AGOLLI

«Do Not Stand at My Grave and Weep»

Do not stand at my grave and weep,

I am not there; I do not sleep.

I am a thousand winds that blow,

I am the diamond glints on snow,

I am the sunlight on ripened grain,

I am the gentle autumn rain.

When you awaken in the morning’s hush

I am the swift uplifting rush

Of quiet birds in circled flight.

I am the soft stars that shine at night.

Do not stand at my grave and cry,

I am not there; I did not die.

Mary Elizabeth FRYE

«Njeriu dhe koha»

Vërtitet një re e zezë mbi botë
e zezë si unë
leh natën një qen i tërbuar nën portë
tërbuar si unë

zvarritet një gjarpër nga rrugë e vithisur
një gjarpër si unë
kalojnë në shtigje plot njerëz të krisur
të krisur si unë

lëkunden në qoshe të rrugëve kurvat
lëkunden si unë
bërtasin lypsarët si kafshët në guvat
në guvat si unë

kërcejnë majmunët në pyjet e xhunglat
majmunçe dhe unë
jeton botë e çmendur me vallet dhe plumbat
e çmendur si unë

tmerrohet njeriu kur lind mbinjeriu
tmerrohem dhe unë
kur vdes mbinjeriu merr zemër fatziu
marr zemër dhe unë

Dritëro AGOLLI

«Parisi, vendlindja»

Do të hyjmë në Paris
gurin tonë aty do ta ngulim,

nuk do të na presë Teuta, Genti,
nuk do të na presë hordhi e egër romake
nuk do të na presë njeri i gjallë.
Në Paris do të hyjmë
ëndrrat do t'i varim në krahë të lejlekëve
te një krua do t'i lajmë sytë, duart lythore,
do t'i lëmë netët ballkanike pas shpine
vallet, këngët, baladat, përrallat,
vetëm fyellin do ta marrim
t'i biem kur të na rrokë malli,
kur humbim në grumbullin e klosharëve,
të hijeve,
të minjve,
deri vonë rrugëve të Parisit në metro marramenthi,
do t'i marrim erë ftoit të vendlindjes
për kohët pist do të flasim me gishta,
nuk do të shkelim asnjë mizë,
nuk do të trembim asnjë zog,
nuk do të derdhim zjarr, vrer,
mbi kokë të njeriut,
Evropës së përgjumur s'do ti përulemi

as perëndive të krisura.
Ma jep besën, Lum Lumi,
se nuk do ta harrojmë vendlindjen.

Ali PODRIMJA

«Ndjenjë e dashuruar»

Me ndjenjat jam ulur në dhomë e bisedoj
ato janë dashuruar me ty, unë nuk i besoj
me hire trëndafilash dimri, që celin mbi re,
të krahasojnë
si harqe ylberësh hutuar
rreth flokëve të tu duan të qëndrojnë

Mbi udhët e fletës sime fillojnë të vrapojnë
dhe tingujt nga pas po i ndjekin
unë për një çast ndaloj
të gjithë më shikojnë dhe nisin e presin
u them po shkoj, hej, ta takoj

Nga duart e hënës të marr, nga yjet e ftohtë.
Mbi krahët e mia të mbaj, nga ëndrrat të mbroj.
Rreth teje ndjenjat e mia dhe tingujt e lashtë
njëherazi thonë
ky djalë që ju shihni pranë ka shekuj me radhë
që po ju kërkon

Harrohemi në brigje prekjesh, në këngë vetëtimash
në dete të artë buzëqeshjesh
ecim mbi perla vargjesh, në maja të lira
ku vetëm një zë është dëgjuar
heeej, heeeej jam dashuruar.....

Ervin HATIBI

«Je suis comme je suis»

Je suis comme je suis
Je suis faite comme ça
Quand j’ai envie de rire
Oui je ris aux éclats
J’aime celui qui m'aime
Est-ce ma faute à moi
Si ce n’est pas le même
Que j’aime chaque fois
Je suis comme je suis
Je suis faite comme ça
Que voulez-vous de plus
Que voulez-vous de moi

Je suis faite pour plaire
Et n’y puis rien changer
Mes talons sont trop hauts
Ma taille trop cambrée
Mes seins beaucoup trop durs
Et mes yeux trop cernés
Et puis après
Qu’est-ce que ça peut vous faire
Je suis comme je suis
Je plais à qui je plais
Qu’est-ce que ça peut vous faire

Ce qui m’est arrivé
Oui j’ai aimé quelqu’un
Oui quelqu’un m’a aimé
Comme les enfants qui s’aiment
Simplement savent aimer
Aimer aimer...
Pourquoi me questionner
Je suis là pour vous plaire
Et n’y puis rien changer.

Jacques PRÉVERT

«Life is Fine»

I went down to the river,
I set down on the bank.
I tried to think but couldn't,
So I jumped in and sank.

I came up once and hollered!
I came up twice and cried!
If that water hadn't a-been so cold
I might've sunk and died.

But it was Cold in that water! It was cold!

I took the elevator
Sixteen floors above the ground.
I thought about my baby
And thought I would jump down.

I stood there and I hollered!
I stood there and I cried!
If it hadn't a-been so high
I might've jumped and died.

But it was High up there! It was high!

So since I'm still here livin',
I guess I will live on.
I could've died for love—
But for livin' I was born

Though you may hear me holler,
And you may see me cry—
I'll be dogged, sweet baby,
If you gonna see me die.

Life is fine! Fine as wine! Life is fine!

Langston HUGHES

«Homework»

Homage Kenneth Koch

If I were doing my Laundry I'd wash my dirty Iran
I'd throw in my United States, and pour on the Ivory Soap, scrub up Africa, put all the birds and elephants back in the jungle,
I'd wash the Amazon river and clean the oily Carib & Gulf of Mexico,
Rub that smog off the North Pole, wipe up all the pipelines in Alaska,
Rub a dub dub for Rocky Flats and Los Alamos, Flush that sparkly Cesium out of Love Canal
Rinse down the Acid Rain over the Parthenon & Sphinx, Drain the Sludge out of the Mediterranean basin & make it azure again,
Put some blueing back into the sky over the Rhine, bleach the little Clouds so snow return white as snow,
Cleanse the Hudson Thames & Neckar, Drain the Suds out of Lake Erie
Then I'd throw big Asia in one giant Load & wash out the blood & Agent Orange,
Dump the whole mess of Russia and China in the wringer, squeeze out the tattletail Gray of U.S. Central American police state,
& put the planet in the drier & let it sit 20 minutes or an Aeon till it came out clean.

Allen GINSBERG

«Still I Rise»

You may write me down in history
With your bitter, twisted lies,
You may trod me in the very dirt
But still, like dust, I'll rise.

Does my sassiness upset you?
Why are you beset with gloom?
'Cause I walk like I've got oil wells
Pumping in my living room.

Just like moons and like suns,
With the certainty of tides,
Just like hopes springing high,
Still I'll rise.

Did you want to see me broken?
Bowed head and lowered eyes?
Shoulders falling down like teardrops.
Weakened by my soulful cries.

Does my haughtiness offend you?
Don't you take it awful hard
'Cause I laugh like I've got gold mines
Diggin' in my own back yard.

You may shoot me with your words,
You may cut me with your eyes,
You may kill me with your hatefulness,
But still, like air, I'll rise.

Does my sexiness upset you?
Does it come as a surprise
That I dance like I've got diamonds
At the meeting of my thighs?

Out of the huts of history's shame
I rise
Up from a past that's rooted in pain
I rise
I'm a black ocean, leaping and wide,
Welling and swelling I bear in the tide.
Leaving behind nights of terror and fear
I rise
Into a daybreak that's wondrously clear
I rise
Bringing the gifts that my ancestors gave,
I am the dream and the hope of the slave.
I rise
I rise
I rise.

Maya ANGELOU

«Sonnet LXXI»

No longer mourn for me when I am dead,
Than you shall hear the surly sullen bell
Give warning to the world that I am fled
From this vile world with vilest worms to dwell:
Nay if you read this line, remember not,
The hand that writ it, for I love you so,
That I in your sweet thoughts would be forgot,
If thinking on me then should make you woe.
O if (I say) you look upon this verse,
When I (perhaps) compounded am with clay,
Do not so much as my poor name rehearse;
But let your love even with my life decay.
Lest the wise world should look into your moan,
And mock you with me after I am gone.

William SHAKESPEARE

«Mallëngjimi»

O vendi im, të thrras unë me mall
ktu jetë më jep vetëm kjo kangë.
Se anë e kand kudo që kërkoj
ah! si ty të dashtun nuk gjej.

Ku janë ato fusha? Ku ato kaçuba?
Vajza të bukura si n’vendin tim kund nuk ka.

I huej jam, dashuni nuk kam,
për mue nuk lind dielli ma.

O vendi im, përbuzje ku s'ka,

si të lashë e dola n'mërgim.

O Sharr, o baba im

Gërmi, pushimi im

Adriatiku im
tash vetëm po ju kujtoj.

Muharrem QENA

«"Shpirti" i dhespotit»

Dëgjomni Shqipëtarë
T’u dëftenj një gjë të rallë,
Ndë Shqipëri që ka ngjarë
E ka mbetur si përrallë.

Mos thoni se flasë fjalë të kota;
Se çdo gjë a punë q’është bërë
Del sheshit; se ashtu është bota
Ç’dëgjon edhe sheh, e nxjerr të tërë.

Pra, edhe kjo ç’u them unë
Është fare e vërtetë,
Se e panë edh’ e zunë
E më s’është pun’ e mshehtë.

Ish ndë qytet të Shqipërisë
Një dhespot me mësime të mëdha,
Qi kish ardhur ng’anët e Greqisë
Që të na predikojë feja ç’ka.

Ndër kishe kurdoherë që vinte
Mbante fjalë, dhe këshilla jipte,
Kurrë 'nonjëherë më vënt s’rinte
Po gjith kështu besnikët i kripte:

O vëllezër dëgjoni,
U thosh me ëmbëlsirë,
Besën mos e mohoni
Se si këjo s’ka m’e mirë!
Kjo na mëson ndë jetë
Të rojmë të nderuar,
Dhe pastaj Zoti vetë
Na ka për të bekuar.

Gjën’ e tjetrit kurrë mos lakmoni
As sytë të mos i shtini mi ‘të,
Po atë që kini të shëkoni
Se pastaj kjo në mëkate u vë.
Këto kështu ay duk’u thënë
Vetvetëhen nuk e numuronte
Po më nj’anë ng’ata e kish vënë;
Se asnjeri ta pyesë s’kuxonte!

Pa pyesni tashi uratën,
Ay që këshillon të tjerët,
Vallë ç’bën ditën edhe natën
Kur nuk e shohin, si ndë t’errët?
Këtë punë asnjë s’e dinte
Përveç fatit q’ashtu e solli,
Se me miken ay kur rinte
Askujt mendja nuk’ ja polli,
Ay që botën e mësonte
Si të sillet e si të mbahet,
Vet’ ay këto i punonte;
Si një ujk deles që s’i ndahet.

Ashtu pra një ditë kur po hante
Bashkë me një mike bukuroshe,
Mezin e saj me duar ja mbante
Edh’ i shtrëngonte duart bardhoshe.
Oh! ti je shpirti im! sa të dua
Si ty më s’ka tjatër asgjëkundi
Ti o shpirt, o pëllumb më do mua?
Dhe si e puth, mjekrën e shkundi!

Po atë çast për fat të keq
Një djalosh qi jashtë ishte,
Ndë një vërë syrin e ndreq
E, pa uratën kur e çvishte!
Haj o shpirt të rimë këtu
Të lozim të dy, të qeshim
I thosh urata, ja kështu
Edhe valles t’ia ngjeshim!

. . . . . .

. . . . . .

. . . . . .

Ish e Djelë. Shkolla kish provime
Dhe parësia qe mbledhur atje,
Mësonjësi i priste me nderime
Gjithëve sa vinin brënda vënt u le.
Ja dhe Dhespoti vjen duke qeshur
Dhe mi një fron të lartë zë vënt,
Parësin’ e mer si me të përqeshur
Se ishin të paditur munt e pa mënt.
Nisen provimet, djemt’ i pyesin
Për çdo punë që ka dituria,
Për njerinë a kafshët që vdesin
Ç’bëhet shpirti q’u dha Perëndia.

Më kot djemtë po përpiqen
Që të përgjigjen si ç’duhet
E nga robat gjith po hiqen.
Kur, një, nd’hundë kruhet:
Ç’ke ti, or djalosh, i thotë
Mësonjësi me një çudi,
Pse kthehesh ashtu si rotë
Po s’thua gjëkafshë në di?
Pra, thuaj, në di pa frikë
Si është shpirti që kemi?
Eja më pranë një çikë
Që të dimë se ku jemi.

«Unë di, thotë djali, m’emër të Zotit
Se shpirti është një grua e çveshur,
Se e pashë mi gjunjët të Dhespotit
Kur ay i thoshte: o shpirt! duke qeshur!!»

ASDREN

Reze djelli

«Në shtëpi të vjetër»

Nuk del më gjyshja në dritare

Me macen mua të më presë...

Nën një selvi, diku në varre,

Ajo po prehet, pastë ndjesë!

Sa të panjohur shoh te porta!

Të vegjël me xhaketa çjerrë:

Kush mban domate nëpër shporta,

Kush lot me gurë — bën poterë...

Kush hap një libër, një fletore,

Kush zgjidh probleme gjeometrike,

Kush bën me lule një kurorë,

Kush pret një cingël me një thikë.

Unë, o fëmijë, prindërit tuaj

I njoh se bashkë qeshëm, qamë,

I njoh, se bashkë lidhëm duaj,

I njoh, se bashkë malit vamë.

Pse të habitur më vështroni?

E dini?

Linda, ja, këtu,

Te kjo shtëpi, ku ju qëndroni,

Te ky ahur, te këto dru...

Njëzet e tetë vjet më parë

U ndie një zë nëpër mëhallë

Nga një fëmi' i vockël fare,

Fytyrëkuq e flokërrallë.

Ja, ky fëmi' kam qenë unë

Një çerek shekulli të shkuar,

Që thirra, qava, bëra zhurmë

Te kjo shtëpi hardhimbuluar.

Nga strehët shumë pika ranë...

U ngrita,

dola nga kjo portë

Dhe brodha vendin anembanë,

Dhe udhën mora nëpër botë...

1959

Dritëro AGOLLI

«Mos!»

(Sakolit)

I lumtur është në jetë

Ay njeri që kupëtoj,

Një dashuri me të vërtetë

E fatin kurrë nuk' e mallkoj!

Të dëshëronj dhe ty i dashur

Këtë lumtësi ta shijosh,

Të rosh fatbardhë edhe i pasur

E fatin kurrë mos e mallkosh!

Dua për tynë në trëndafilët

Pranë së dashurës tinë të rrish,

E t'u këndojnë zoqtë bilbilët

Buzët e kuqe kur t'ja thëthish!

Dua për tynë që fush' e malet

Edhe sa mban këjo gjithësi,

Asaj q'e do asaj t'i falet

Që ti të jesh në lumtësi!

Mihal GRAMENO

«Të pi!»

I

Haj verëshitës sill të pi!

Të lutem nxire butin jashtë,

Këtu ma verë afër t'i rri

Të pi, të dehem sa për gjashtë

Dhe vendit të mos luanj.

Zemrimet s'dua më t'i ndjej!

Me verë t'i mbyt sa të shuhen,

Në gas të qarët do ta kthej

Mendime mua nuk' më duhen

Veç etjen le ta shuanj!

II

Haj verëshitës shtjer' mos rri!

Sa më pëlqen e shkreta verë;

Të çel të bën si më të ri

Të ndizet gjaku menjëherë

Të gjitha rrotull qeshin.

Dëshirë kam një ças t'jem mbret!

Çdo vrer që kam do ta bëj mjaltë,

Të ronj i lumtur pak mi dhet;

Se nesër dhe do t'jem e baltë

Dhe, breg do ta bënj sheshin!

ASDREN

«Ti me sy të zinj!»

O moj ti me sy të zij

Q'i ke flokët porsi ar,

Eja mezin të ta marr:

Se po s'ardhe do t'të vij!

O moj ti me sy të zij

Q'i ke buzët si qershi,

Falma dorën e mos ri:

Se po s'ardhe do t'të vij!

O moj ti me sy të zij

Me vështrimet si rrufe,

Falmi sytë që më sheh:

Se po s'ardhe do t'të vij!

O moj ti me sy të zij

Me ato lule rreth në bres,

Nem një lule të mos vdes:

Se po s'ardhe do t'të vij!

ASDREN

«Ku shtrohet vala...»

(Romancë)

Ku shtrohet vala përmbi zall

E fryn një këng' e pakuptuar,

Të pashë, motër, plot me mall,

Më pe më shpirt të llaftaruar.

Q'ahere silleshim më nge

Gjith vet-i dytë, vet-e dytë...

Dh'i shtinja sytë gjith përdhe—

Gjithë përdhe m'i shtinje sytë...

Po me t'u ndarë vet e vet,

Më s'kishim turp që s'kishte fjalë...

Na rritej malli posi det,

Posi një det që vjen me valë:

E prapë silleshim më nge

Gjith vet-i dytë, vet-e dytë;

E prapë sytë gjith' përdhe,

Gjithë përdhe pikonin sytë.

. . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . .

Q'ahere qamë plot me mall

Atë vështrimin e kaluar,

Ku shtrohet vala përmi zall

E fryn një këngë e pakuptuar.

Se kish kuptim, që s'kish kuptim,

Kuptim' i fellë-i mallit tonë;

Se malli jon' ish zotërim,

Që robëron përgjithëmonë;

Se s'dashuronja-as un' as ti,

Po dashuronte dashuria:

Një dashuri — një fshehtësi

M'e fshehur sesa fshehtësia.

Lasgush PORADECI