Gjuha shqipe

Ky artikull i shkurtër tek blogu Peizazhe të fjalës trajton në pak paragrafë disa nga mangësitë dhe pengesat në përdorimin e drejtë të gjuhës shqipe sot, si dhe mënyrën si ato lidhen me ekonominë e tregut.

Ekonomia e tregut nuk duhet parë negativisht që në përkufizim, sikurse duhet pranuar se ai (tregu) ndikon në mënyrë të drejtpërdrejtë ose jo mbi një sërë fushash të jetës shoqërore. Pa hyrë në debate për liberizmin, liberalizmin, teorinë laissez-faire dhe ekonominë e centralizuar, duhet pranuar se dora «e dukshme» e tregut dallohet qartë p.sh. nëpër gazeta shqiptare, të cilat për arsye ekonomike nuk marrin në punë gazetarë që shkruajnë mirë, ose nuk punësojnë redaktorë të përgatitur nga pikëpamja gjuhësore. Me motive kostoje mund të shpjegohet gjithashtu mungesa e «ë»-së për vite të tëra në shtypin e Tiranës. «Nuk kishim kohë, as para e as tastiera për t’u marrë me çikërrima si puna e 'ë'-së pa pika mbi kokë», mund të justifikohet drejtori i sotëm me fuoristrada.

Four-Penny Opera

Apparently, the U.S. Mint has had plans to release four new penny designs celebrating the bicentennial of President Abraham Lincoln's birth. Two of the designs have already been released and a third is awaited next week on the 13th. The fourth is to come out on November 12th.

The reverse side of each of the four designs will feature one of four scenes from the President's life: his humble beginnings in a Kentucky log cabin, his formative years as a rail-splitter in Indiana, his professional life as a lawyer in Illinois, and his presidential years in Washington, D.C..

Library-Themed Ice-Cream Flavors

The Daily Dish posted this article from The New Yorker a few days ago.

This Facebook group is apparently advocating a library-themed Ben & Jerry's ice-cream flavor. The group members make suggestions for names and flavor combinations, such as:

Gooey Decimal System: Dark fudge alphabet letters with caramel swirls in hazelnut ice cream.
Sh-sh-sh-Sherbet!: Key Lime or a chocolate/vanilla combination.
Writer’s Block: Coffee with fudge chunks and nicotine stains.
Bookworm: Vanilla with gummy worms and annelid chunks.
Chocolate Chip Bookie-Dough: Banana with chocolate-chip cookie dough.

I must say they all sound ingenious!

4,000 year-old noodles

I'll pass on eating them, but I'll also pass the news of the discovery along.

One minor (or major) correction: the article says that the discovery 'suggests' an Asian and not Italian origin to the noodles/pasta. There was no suggestion needed. It's been a known fact for a long time now.

Keith Olbermann's Special Comment on Healthcare

Last night's Countdown with Keith Olbermann had a special comment on what Olbermann termed as 'legislators for sale'—those who pose resistance to any plans for a public health insurance option, Democrats and Republicans alike—relating their resistance to the amount of money they have received in donations from health insurance, drug companies, etc..

I posted a chart a few days ago on the health sector's contributions to legislators, which showed that they ebb and flow depending on the majority in Congress. Olbermann goes so far as to name congressmen and congresswomen who, as he puts it himself, 'have sold their soul.'

I believe I'd say the same if I believed in a soul.

«toshkëz»

toshkëz o toshkëz me emër peshku
toshkëz o toshkëz
o fshat dyfeku
që s'të kam parë fare
veç kam parë vajzën lozonjare
almën që s'është më fshatare
toshkëz-toshkëz me kasht' e baltë
toshkëz moj
me hu e lopatë
po të këndon ervini i ngratë
ndryshe nuk e qasin gratë
toshkëz o toshkëz
përparimtare
me çizme e shami basme
shami basme nëpër gardhe
gardhet janë nëpër ugare
ugaret plot me fshatare
të turpshme që punojnë
punojnë që të rrojnë
të rrojnë që të punojnë
e jetë të gëzojnë
toshkëz
me gardhe e varre
toshkëz
s'ke male fare
toshkëz
plot me traktorë
plot kombajna e zetorë
brigadierë e revizorë
shefa, dizenjatorë
stallierë, viça e lopë
kryetarë e agronomë
kapistra, shalë, hamshorë
pula, qena e milorë
plot mullarë hamullorë
kallamishte e piktorë
plot flamurë tranzitorë
dhe mësues provizorë
që nga shkodra gjer në vlorë
toshkëz
toshkëz me lëndina
me lëndina e kodrina
dele tulla edhe shina
duhan rrugë e makina
rendimente e vitrina
plepa thana qepë vidha
e kuti me aspirina
që të mos na dhembë kaptina
ka më pas xhama e tjegulla
por edhe vreshtë edhe pjergulla
plot bute e fuçia
rroftë vera! lart rakia!
pellgje pellgje edhe çezma
që në verë i zë lemza
plaka plaka pleq shumë
që i hyjnë gjithkujt në punë
toshkëz me zhaba
toshkëz pa kishën
kishëzën e prishëm
toshkëz me kanalin
kanalin s'e ndalin
pengesat që dalin
për toshkëzën këngë thur tërë jetën
o toshkëz...
o t... shkë...to...ëz t.

25 nëntor 1988

Ervin HATIBI

«Mërzia»

Mërzia varfëron veç pjesë të trupit

Të cilat fshihen nën bust

Mërzia, piedestali që më larton

Kësaj rruge pa tradita, pa barrikada

Të pjek mërzia, mërzia, mërzia

Siç piqet një pikturë antike, plasaritet verniku

Pluhuri mbi pikturë i josh qepallat të ulen

E tonet kuqërreme të burojnë nga mërzia

Prej pikturës e sajojnë dhomën e vetëvrasjes, ku perdet u ulën

Është dhoma e mirë e miqve, me veles

I je qepur një karrigeje të rëndë dhe nuk del kurrë

Nga titulli i librit, brenda të cilit sigurisht që ti ekziston

Nën emra të rremë e kujtesë të njëllojtë

Në një cep të bibliotekës do ta gjej të vjetër librin

Mërzia, mërzia

Merri gjymtyrët e mia dhe hidhi në ndonjë lojë

Ku veç mund të humbet

Veç të mos e prek më trupin

As të falem me to nuk dua

Ose i ndërroj gjymtyrët me flokët e mi

Ah, flokët e mi dy herë të prerë, aq të gjatë

Mes tyre gjendesha mes një kopshti trëndafilësh ujitur pa gjak

Ku stolat këndonin me zë të harruar shatërvani...

Aty midis flokësh i shpëtoja njerëzisë

Tek me sy të mbyllur ecja e s'më shihnin

Kërkoj flokët e mi që qenë të verdhë

Po krejt ma thithnin të keqen dhe më linin mua

Veç mërzira të mira

Po tani që pa flokë kam mbetur, pa njerëz kam mbetur

Mërzia

Është diçka e hidhur që nuk bën dot pa të më

Si edhe pa e quajtur pikëllim apo me fjalë më të ndera

Ështe diçka që vërtet të kthen në bust

Barkun me qime e kofshët t'i fsheh e t'i ruan

Në ujë të mbyturish

Që t'i kesh për pleqëri

Tani që zhduka edhe flokët e shenjtë

Një figurë e lojës me letra jam bërë

Duke buzëqeshur me një lule gazi në dorë

Me ca rroba të stolisura fort

Bust, bust spathi, si fant

Me dy kokë e katër duart me thika e gjethe të gjumit

Tanimë mërzia si një gjarpër pëllumb

Në një fole thurur prej flokësh të ngordhur

Ngroh si vezë dy kokat e mia

Njëra është për vrasje, tjetra për vetëvrasje.

Ervin HATIBI

Mozartiana

This morning, for the first time in what may have been over 200 years, two Mozart pieces were played in his native Salzburg. The audio can be found here. The article is in French, but you don't need to read anything; just click on the player. I could not embed it here.

The voice announcing each piece is not a human voice; it is a synthesized voice made possible by a computer called Kali, which you can test yourself by clicking here. Make it repeat the text that's already in the text box and you'll get some attitude. It freaked me out at first, but then it made me laugh out loud.

Fridges and Freezers Exposed

The Daily Dish refers me to a gallery of pictures that I find extremely interesting. We all want to look in people's medicine cabinets (though I've never done it, I swear!), but now here's a look inside people's refrigerators and freezers. Below each picture, a caption describes the person's activities, profession, age, income, etc..

Are you really what you eat? Or do you eat what you are, as a reader suggests in the comments section? I don't know. All I know is that I wouldn't want to spend a night in the same room with the family that eats what you see below. All that cabbage, broccoli, and... greens... yikes! To paraphrase Sophia from The Golden Girls, they'll be skywriting all night.

Read to Rid Yourself of God

Andrew Sullivan of The Daily Dish posts this latest study on his blog. Apparently (and I'm not one bit surprised), your major in college affects your belief in God.

My favorite part:

Being a humanities or a social science major has a statistically significant negative effect on religiosity—measured by either religious attendance and how important students consider the importance of religion in their lives. The impact appears to be strongest in the social sciences.

I am glad humanities can redeem themselves thanks to the shackles that they weaken or remove. I suppose all that reading teaches humanities majors there is better company here on earth.

Shqiptarët digjen, qeveritarët krihen

Qeveritarët vazhdojnë të deklarojnë pasuritë e tyre dhe këto deklarata tregojnë se Xhuveli është ministri më i kamur i rrethit të minstrave. Por, me sa duket, çdo punë qeverie sjell fitim, si të jesh ministër, si të jesh kryetar bashkie.

Ka dhe nga ata qeveritarë të tjerë që kanë sfiduar ligjin duke zgjedhur më mirë të gjobiten sesa të deklarojnë pasuritë e tyre.

Ndërkohë, librat e shkollës bëhen një komoditet që fëmijët matjanë duhet ta fitojnë me djersën e tyre.

It's a Sick, Sick, Sick World

Last night I posted a link about the pneumonic plague in China. Today, the BBC reports on the same thing.

What's more, the AP has an article about a new strain of the HIV virus, possibly originating in Yaounde, Cameroon.

On top of that, there's daily news on the fatal A1H1 flu virus (a.k.a. swine flu) that I don't care to recount here.

Honestly, I don't think we have to fear a comet or asteroid impact or even global warming or nuclear warfare; I think the world (or humanity, at least) is going to succumb to bacteria and viruses.

(I honestly don't mean to sound pessimistic and apocalyptic. It's just food for thought.)